Duhâ Sûresi 8. Âyet
Mekke · Cüz 30 · Sayfa 596
Zenginlik
وَوَجَدَكَ عَآئِلࣰا فَأَغۡنَىٰ ٨
Seni yoksul bulup zengin etmedi mi
Elmalılı Hamdi Yazır meali
Anlamı
Seni yoksul bulup zengin etmedi mi?
Bir nükte
Elmalılı’ya göre ‘âil’ kelimesinin iki anlamı vardır: yoksul olmak ya da geçindirmesi gereken çok insanı olmak. Bu yüzden âyet iki türlü anlaşılabilir: Allah onu malca zengin etti, ya da çevresinde ilim ve feyiz bekleyenlere yetecek kadar zengin kıldı.
Düşün
Sahip olduğun zenginliklerin hangisi para değil?
Bu sade açıklama Elmalılı tefsirine dayanır; henüz bir ilim ehli tarafından gözden geçirilmedi.
Elmalılı Tefsiri
وَوَجَدَكَ عَآئِلًا فَاَغْنٰى ve seni âil iken bulup ıstıfa edip de iğna etmedi mi?-
ÂİL, ayle, ya’ni fakr-u ihtiyac sahibi yoksul, bir de çok ıyal sahibi, ya’ni kendisine muhtac olan ailesi
yoksulları çok, çok yoksullu ma’nalarına gelir. Burada iki ma’na ile de tefsir vârid olmuştur,
BİRİNCİSİ, sen serveti yok bir yoksul iken yine seni ıstıfa edip ganiy kılmadı mı? Demektir. Resûlullahe
pederinden bir nâka ile bir cariyeden başka mîras kalmamıştı, sonra Allah teâlâ onu ibtida Şama yaptığı ticaret seferinden husule gelen bereketli kâr ile, Hazreti Hadiceyi tezevvücünden sonra da bütün servetini hibe etmesiyle iğna etmiş, daha sonra Hazreti Ebî Bekir de malının hepsini Allah için Resûlullahe getirmiş, ıyaline ne bıraktın buyurduğunda Allah ve Resûlünü demişti, daha sonra da Allah teâlânın ihsan buyurduğu fütûhat ve ganâim ile gına hasıl olmuştu. Lâkin bu fütûhat, Medîneye hicretten sonra olduğu için bu Sûrenin nüzulü sırasında değil «وَلَسَوْفَ يُعْطٖيكَ رَبُّكَ فَتَرْضٰى» mazmununca ileride mev’ud olan ataya miyanındadır.
İKİNCİSİ, sen yoksullu idin, bir çok ıyalin, muhtac ashabın var idi, senin yüzünden, ılm-ü irşadından feyz
bekliyorlardı, Allah seninle onları igna etti, hidayete irdirdi demek olur. Lâkin zâhir olan evvelkisidir. Bunların makabline rabtıyle ma’nâ, şu olmuş oluyor: Görülüyor ki bunların hepsinde sonu evvelinden hayırlı olmuştur. İşte böyle senin için bundan sonra da her hâlin sonu evvelinden daha hayırlıdır. Şimdi buna şu üç netice terettüb eder: