Yûsuf Sûresi 67. Âyet

Elmalılı Tefsiri

وَقَالَ يَا بَنِىَّ لَا تَدْخُلُوا مِنْ بَابٍ وَاحِدٍ وَادْخُلُوا مِنْ اَبْوَابٍ مُتَفَرِّقَةٍ Bir de ey oğullarım! Dedi, bir kapıdan girmeyiniz, müteferrik kapılardan giriniz. - Demişlerdir ki bu tavsiyenin sebebi toplu bir surette göze çarpılmalarından ve bir hased ve gamze uğramalarından sakınmak idi. Çünkü bu kerre oğulları Mısırda ma’lûm olmuş ve nazarı dikkati calib bir hal almış bulunuyorlardı. Anlaşılıyor ki Hazreti Ya’kub esrarengiz bir vaz’ıyyet görmüş ve buna karşı oğullarına Mısıra girecekleri zaman avcıya dağılır gibi bir ta’biyeyi andıran sirrî bir tedbir emr-ü tavsiye etmiş. Ve bununla beraber tedbir ile takdiri hudanın önüne geçilemeyeceğini anlatarak demiştir ki:

وَمَآ اُغْنٖى عَنْكُمْ مِنَ اللّٰهِ مِنْ شَىْءٍ Maamafih Allahdan her hangi bir şeyi sizden mungi olmuyorum - ya’ni ben bu tedbir ve tavsiyemle sizi Allah tarafından gelmesi mukadder olan her hangi bir şeyden, her hangi bir kazadan halâs etmiş olmuyorum. Eğer Allah hakkınızda behamehal bir kaza murad etmiş ise o mutlaka olur. Ona karşı hiç bir tedbir fâida vermez. Her ihtimale karşı tedbir almak da lâzım ise de tedbir takdire müdafaa edecek ve muradın husulünü mucib olacak bir illet değil, nihayet Allahtan bir istianedir. Takdire muvafık ise müfid olur, yoksa hazer, kadere mani’ olmaz. اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ Huküm, ancak Allahındır عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ ben ancak tevekkül ettim - ancak onun hukmüne i’timad edib emrimi ona tefvız ve sizi ona emanet ettim - وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ binaenaleyh mütevekkiller de ona tevekkül etsin - ya’ni tevekkül edecek olanlar veya bana i’timadı olanlar da ancak Allaha tevekkül etsinler, ne başkasına ne de kendilerine güvenmesinler. Hazreti Ya’kubun bu tevekkül emrinin fai sebebiyye ile kendi tevekkülüne tefrii de şayanı dikkattir. Bununla kendisinin nübüvvetine işaret ve diğerlerinin ona ıktidası lüzumuna tansıs olunmuştur. Filvakı’ dediği gibi