Cin Sûresi 26. Âyet

Elmalılı Tefsiri

عَالِمُ الْغَيْبِ o rabbım bütün gaybı bilir. - Gaybın izafîsini de bilir, mutlakını da bilir.

GAYB, his ve ılimden veya ve vücudda hâzır olmayan demektir. Bir çok şeyler nefsel’emirde, vücudda

âlemi şehadette hâzır olduğu halde birbirlerine nazaran gaib olunurlar. Bir def’a birine nazaran mevcud, mahsûs veya ma’lûm, hâzır, diğerine nazaran mechul ve gaib olur. Meselâ bir kişinin kalbindeki kendisine nazaren hâzır olduğu halde başkasına nazaran gayb olur. Ve o kalb onun, başkasına nazaran gaybıdır. Netekim «يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ» bir ma’naca «بِالْقَلْبِ» diye tefsir olunmuştur. Lâkin gaybı mutlak değil, gaybı izafîdir. Haddi zatinde mevcud ve hâzır olduğu için doğrudan doğru veya delâil ve emaratından bilinmek şanıdır. Henüz vücuda gelmeyen ve delâil ü emaratı da bulunmayan ba’zılarına nisbetle gayb olanları bildiği gibi henüz vücuda gelmemiş olanları da bilir. Ona nazaren gayb yoktur. فَلَا يُظْهِرُ عَلٰى غَيْبِهٖٓ اَحَدًا Fakat o kendi gaybına - ya’ni bütün kâinata nazaran gaybı mutlak olan ve bâtın isminin mazheri bulunan kendi ılmine kimseyi zâhir kılmaz - açık ve kat’î surette izhar edecek yakînî bir keşf ile muttali’ kılmaz. Onun için ne İns, ne Cinn, ne Melek, ne bir şey gaybı mutlakı yakînen bilemez, böyle olması gaybı nisbîye dair ba’zî ma’lûmat edinilebilmesine münafi olmayacağı gibi rü’ya, ilham, keramet veya hafî ba’zî esbab ile gaybi mutlaka dair ba’zî şeyler sezilebilmesine de münafi olmaz ise de bunların hiç birisi zann ve vehimden ârî tam bir keşf ve izhar ma’nasına yakînî bir ılim olmaz. Bundan dolayıdırki vakı’at üzerinde cereyan eden fennî istikraların, mantıkî istidlâllerin bile yarın için hukmü bir kıyastan ileri geçemez. Riyazî bir kat’iyyet ifade edemez. Zâhire nazaran mülâhaza yürütmek başka zâhir olmak yine başkadır. Allah tealâ henüz vücuda çıkarmamış olduğu gaybini kimseye zâhir kılmaz, izhar etmez