Bakara Sûresi 272. Âyet

Elmalılı Tefsiri

لَيْسَ عَلَيْكَ هُدٰيهُمْ Ya Muhammed! Onları bilfiil yola getirmek üstüne vazife değil, sen ancak kötülüklerden nehiy ile hayre irşad ve tergib etmeğe me’mursun, bilfiil hidayete yani kalblerde hidayet halk etmeğe gelince onu sen yapacak değilsin وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَهْدٖى مَنْ يَشَآءُ ve lâkin Allah her kime dilerse bilfiil hidayet de nasıb eder. Yol gösterdiği gibi yola da götürür, tevfik verir. Tezekkür nasıb ederek gönüllerini hidayet cihetine sevk ve onlarda hidayet de halk eyler. وَ siz مَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ her ne hayır, yani her hangi bir mal infak ederseniz فَلَِانْفُسِكُمْ kendiniz içindir, menfaati alanlara değil, size aiddir. Muhsin olacak, ihsan ecrine irecek olan sizsiniz. Binaenaleyh kendi menfaatinizden dolayı sadaka verdiğiniz kimselere menn-ü ezaya hakkınız olmadığı gibi ondan din cihetiyle intifa edemiyen fukara’i müşrikîne sadakayı men’ etmeniz de lâyık değildir. وَمَا تُنْفِقُونَ اِلَّاابْتِغَآءَ وَجْهِ اللّٰهِ siz yani seninle ümmetin ve hele Eshabın Allaha arz-u takdim olunmak arzusundan başka bir maksadla veya böyle bir talebden başka bir halde infak da etmezsiniz. O halde Allahın her hangi bir kuluna sadaka vermekten nasıl men’ edersiniz veya Allaha arz edilmeğe lâyık olmiyan kötü bir şeyi nasıl verirsiniz? وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ hem siz her hangi bir hayır, bir mal infak ederseniz يُوَفَّ اِلَيْكُمْ o binnetice size kat kat ecr-ü sevabiyle baligan mabelağ ödenecek وَاَنْتُمْ لَا تُظْلَمُونَ siz bir zulme de maruz bırakılmışacaksınız; va’dolunan az’afı muzaaf ecr-ü sevabda ne hulf göreceksiniz ne de bir noksan, yahud böyle hüsni niyyetle infakı âmm sayesinde siz zalemenin eline düşmekten, zulme uğramaktan mahfuz da kalacaksınız. Binaenaleyh gerek müslim ve gerek gayrı müslim her hangi bir fakîre sadaka vermekten, verdiğiniz zaman da iyisini vermekten sakınmayınız. Madem ki Allah mümin veya kâfir herkesin rabbıdır, ve madem ki sadakalarınız Allah hisabınadır, o halde mümine de kâfire de Allah için tetavvuan sadaka verebilir ve her ikisinden ecrinizi alırsınız. Fakat en iyisi hangisidir? Ve bu emredildiğiniz borcunuz olan sadakalar kimlerin hakkıdır, bu cihete gelince, emr-ü teşvik olunduğunuz infak-u sadakat