Alak Sûresi 12. Âyet

Elmalılı Tefsiri

اِنْ كَانَ عَلَى الْهُدٰى اَوْ اَمَرَ بِالتَّقْوٰى bu kazıyye şartıyye olduğundan cezası mahzuftur. «كان» «امر» zamirleri abde de nehy edene de râci’ olabilir. Ve ona göre «اَرَاَيْتَ» hıtabı da mukabiline teveccüh eder. Abde raci’ olduğu takdirde hıtab, nehy eden tahvil ile telvîn edilmiş olur ki bu daha nüktelidir. Ma’nâ şu olur: Düşünsene! Ey namaz kılan bir kulu nehy eden azgın insan! Eğer o kul hidayet, doğruluk, hak üzere gitse yâhud onunla beraber daha yükselerek diğerlerine de takva ile, Allahdan korkup fenalıktan sakınmakla emr etse ne olur? Fena mı olur? Sen onu Allahın iyi, kötü her şey’i görüyor olduğunu bilmez de senin nehyini dinler mi sanıyorsun? Nehy eden râci’ olduğu takdirde ise hıtab, yine evvelki siyakta olarak abde müteveccih olup ma’nâ şu olur: Ey o kıraetle me’mur olup da namaz kılan kul! Ya Muhammed! O namazdan nehy eden bu azgın insânı gördün a, şimdi şunu bir düşün: eğer öyle azgınlık etmeyip de hakk-u hidayet üzere gitse yâhud namazdan nehy edeceğine Allah korkusiyle korunmak emr etse ne iyi olurdu? O halâ Allahın görüyor olduğunu bilmedi değil mi?