Yûnus Sûresi 1. Âyet

Elmalılı Tefsiri

تِلْكَ Onlar - sana nâzil olan ve akılları hayrette bırakan o bedi’ harfler, ya’ni bu Sûre veya kâfirlerin şaştıkları ve kabul etmek istemedikleri o Sûreler اٰيَاتُ الْكِتَابِ الْحَكٖيمِ o hakîm kitabın âyetleridir. -

HAKÎM: hıkmetli, hâkim, muhkem, mâbihil’huhüm, mahkûmün fih, ya’ni hukmü, kat’î ma’nâlarına gelir ki Kur’an hakkında her biri sadıktır. Esasen sahibi hıkmet ve hâhim ma’nâları ile hakîm, Allah tealânın esmâi husnasından olmakla Kur’anın bu vasf ile tavsıfi, ilâhi olan nisbetini kuvvetle ifade için bir mecaz demek olur. Âyâtın kitaba izafeti ya cüz’ün külle izafetidir ki meşhur olan budur. Ya’ni bu Sûre, hıkmet ve ahkâmı ilâhiyyeyi muhtevi olarak nâzil olmakta bulunan o kitabı muhkemin, o Kur’anı azimin âyetlerinden bir kısmı mahsustur. Veya dâllin medlûle izafeti olmak da mümkündür. Netekim «الف لام را» hurufı hecayı işaret olduğuna göre asıl kitabı hakîm ma’nâ ve hurufı hecadan mürekkeb olup o ma’nâya delâlet eden nazmı celil de onun âyâtı ya’ni dâlleri veya delilleri demek olur. Her iki takdirde de kitap hahîm olduğu gibi ona izafetle âyetlerin dahi hakîm olduğu anlaşılır ki bu cihet, sûrei Hûdde «الٓرٰ كِتَابٌ اُحْكِمَتْ اٰيَاتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ» diye tasrih olunacaktır. Gerek sûrei Hûdde, gerek sûrei İbrahimde «الٓرٰ كِتَابٌ» buyurulmuş olması «âyâtülkitab» izafetinde meşhur olan evvelki vechi müeyyid görünür. Hasılı Kur’an, ilmî ve amelî hıkmeti ilâhiyye ile meşhun, ahkâmı hakkı muhtevî olmak ı’tibari ile mü’min ve kâfir herkes hakkında hâkim, öyle hâkim ki Kur’an ne diyorsa herkesin başına gelecek hukmi hak o, ef’ali beşer hakkında adl-ü ihsan ile hukme esas ittihaz edilecek bir kanunı ilâhi, halka hidayet ve mutı’leri sevab ve Cennetle tebşir ve âsîleri ıkab ve Cehennem ile inzar eden kat’î hukmü mutazzammın, nazım ve ma’nâsı halelden âri ve beyan ve belâgati bedî’ ve kavi ve tagayyür-ü tahriften masun ve mahfuz ve bahusus Ümmülkitab olan âyetleri neshi nakabil surette ebediyyen muhkem hakaik ve ahkâmı ezeliyye, risaleti Muhammediyenin ekmel bir şahidi ve misli yapılmak ihtimali olmayan bir mu’cizesi olmak üzere itmamı inzaline ve icrayı ahkâmınâ Allah tealanın kat’î hüküm ve iradesi taallûk etmiş olmak i’tibari ile mahkûmunfih ya’ni bu vecihlerden her biriyle ve bütün ma’nâsiyle hakîm bir kitabdır. Ve işte bu okuyacağımız «الر» Sûresi de okuduklarınız ve daha okuyacaklarınız gibi o hakîm kitabın bir kısım âyatleridir ki bunda kâfirleri şaşıran sirr-ü hikmeti ilâhiyyeden bir kısmını anlayacaksınız.