Nûr Sûresi 30. Âyet

Elmalılı Tefsiri

قُلْ لِلْمُؤْمِنٖينَ Mü’minlere - ya’ni mü’min erkeklere - söyle يَغُضُّوا مِنْ اَبْصَارِهِمْ gözlerini indirsinler - gerek hâricde gerek dâhılde ve gerek başkalarının evlerine girerken çıkarken, otururken kalkarken gözlerini dikmesinler, harama bakmaktan, ayıb bir şey görmekten sakınsınlar, Sofiyyeden şiblî kuddise sirruhuye «يَغُضُّوا مِنْ اَبْصَارِهِمْ» ne demektir? diye sormuşlar, demiş ki baş gözlerini muharremattan, kalb gözlerini masivallahdan çeksinler اه. وَيَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ve ferclerini temamen hıfz etsinler - apış aralarına temamen muhafaza edip haramdan, nazardan saklasınlar, avretlerini örtüp ırzlarını korusunlar -

FÜRUC fercin cem’idir. Fedc, aslı ma’nâsında iki şey arasındaki açıklık demektir. Bu suretle gerek erkek

gerek dişi insanın bacaklarını arasındaki açıklığa da hakikat olarak ıtlak olunur ki lisanımızda apış arası denir ve bu ta’bir ile avret mahallinde kinaye de edilir. Ki Kur’anda bu ma’nâ vârid olmuş ve onun erkeğe de dişiye de muzaf kılınmıştır. Sonra bilhassa kadının kulübünde kinaye olarak isti’mali galebe etmiş ve sarih denecek derecede ma’ruf olmuştur. «اَحْصَنَتْ فَرْجَهَا» bu ma’nâdandır. «Hıfzı füruc» emri haramdan kemali tehaffuz ile ırzı muhafazadan kinayedir. Ve bu tahaffuzu ifade ederken daha evvel delâleti vaz’ıyyesiyle setri avret emrine de tezammun eyler. Bundan başka kinaye mefhumunun lâzımını ifade ederken hakıkatini dahi iradeye mâni’ olmadığından füruc kinayesi avret mahalinin hududuna da işaret eyler. Ya’ni insanın avret mahalli, uz’vı ma’huddan ıbaret değil, apış arası denilen açıklık boyunca imtidad eder ki bunun a’zamîsi topuklara kadar varırsa da akalli müteyakkani diz üstü oturulduğu zaman teayyün edeceği vechile göbek altından dizlere kadardır. Bunun için erkeklerde hıfzı ve setri farz olan bir avret mahalli bu ekalli müteyakkan mıktarıdır. Fazlası müstehabdır. Kadınlarda da bundan sonraki âyetin delâletiyle tepeden topuğadır. Demek ki iki diz arasındaki açıklığı örtmiyen libas, setri avrete kâfi denemiyecektir.

اِنَّ اللّٰهَ خَبٖيرٌ بِمَا يَصْنَعُونَ şübhe yok ki Allah, her sun’unuza habîrdir. - Ricalin nelere göz gezdirdiklerini ve havaslariyle neler doymak istediklerini, a’zalarını ne gibi hislerle tahrik ettiklerini, ne maksad beslediklerini ne düzenler kurduklarını, ne sanialar, ne san’atlar yaptıklarını bilir. Hiç biri ona hafiy kalmaz. Binaenaleyh Allahın razı olamıyacağı şeylerden hazer etmek lâzım gelir.

Evvelâ erkekler hakkındaki bu emir-ü ıhtardan sonra müslimanlar, şimdi de kadınlar hakkındaki şu emre dikkat etsinler.