Necm Sûresi 49. Âyet

Elmalılı Tefsiri

وَاَنَّهُ هُوَ رَبُّ الشِّعْرٰى Ve hakikat bu ki odur Şi’ranın rabbı - Şİ’RA, esasen zikrâ vezninde şuur ma’nâsına masdar olup Semânın kadri evvel kevakibinden en parlak iki yıldıza isim olmuştur. Kadri evvel kevkeblerinden Şi’râ namıyle iki yıldız vardır, birine Şi’rayı yemânî veya Abûr, birine de Şi’rayı şamî veya gumeysâ denilir. Şi’rayi yemanî burcların en güzeli olan Cevzade «اَلْجَبَّارُ» denilen suretin arkasında tâbiı addedilerek «كَلْبُ الْجَبَّارِ» dahi denilen kelbi ekber de, Şi’rayi şamî de kelbi asgardadır. Şi’rayi yemânî Semânın en parlak yıldızıdır, burada «اَلشِّعْرٰى» bununla tefsir olunmuştur. Zira mutlak olarak «اَلشِّعْرٰى» denilince ma’hud ve mütebadir olan odur. Çünkü en parlak olmakla ma’lûm olan o olduğu gibi cahiliyyede ona teabbüd de edilmiştir. Süddî demiştir ki: Hımyer ve Huzaa ona taparlardı. Alûsînin kaydettiği vechile diğerleri de demiştir ki onu ilk evvel ma’bud edinen Ebû kebşe olmuştu, Huzaadan veya reisleri olup ismi vahz ibni Galib idi. Onun için müşrikler Hazreti Peygambere «İbni ebî kebşe» diyorlar, putlara ıbadet hususunda kavmına muhalefet etmiş olmak ı’tibariyle ona benzetiyorlardı. Ba’zıları onu Peygamberin atası tarafından dedelerinin birisi olduğunu ve kişinin her sıfatı atalarının birinden geldiğine kail olup filân damar filâna çekmiş dediklerini söylemiştir. Peygamberin anası tarafından dedesi Vehb ibni Abdi menafın künyesi olduğu da söylenmiş, mürdıası Halîmei Sa’diyyenin zevcinin künyesi olduğu da söylenmiştir. Hasılı Arablarda Şi’raya ta’zîm ve âlemde onun te’sirine ı’tikad edenler bulunduğu ve tulûu zamanında mugayyebata dair sözler söyledikleri cihetle burada bilhassa Şi’raya izafetle rabbüşşi’râ buyurulurak Şi’ranın rabb değil, merbub olduğu gösterilip o ı’tikadları ibtal edilmiş, şi’raya değil, şi’ranın rabbına ıbadet edilmesi lüzumu anlatılmıştır. Bunun üzerine inzar ifâde etmek üzere buyuruluyor ki