Nebe Sûresi 40. Âyet

Elmalılı Tefsiri

اِنَّآ اَنْذَرْنَاكُمْ عَذَابًا قَرٖيبًا – Bu cümle «فَمَنْ شَآءَ» de «fa» nın delâlet eylediği şartı mahzuf mülâzemesinin ta’lîli ve azâbın yakınlığını beyandır. Ya’ni o hak haber verilmiş olunca o meşiyyetin lüzumu şunun içindir, çünkü biz size bu ıhbar ile bir azâbın tehlükesini haber verdik ki o azâb uzakta değil yakındır. Kişi ondan kendini kurtarmak için vakıt geçirmeden iyman ile çalışmak ıktıza eder. Zira o yakın azâb يَوْمَ يَنْظُرُ الْمَرْءُ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُ o gündürki kişi o gün iki elinin ne takdim etmiş olduğuna, ondan önce hayır ve şer ne yapmış bulunduğuna bakacaktır. - Çünkü iş meşiyyeti abde rabt edilmiş olduğu için herkes kazancına bağlıdır. O azâb ancak kesbin ceza’i vifakı olarak verilecektir. وَيَقُولُ الْكَافِرُ Ve kâfir diyecektirki يَالَيْتَنٖى كُنْتُ تُرَابًا ah, nolaydım keşke ben bir türab olaydım - Ya’ni Dünyada toprak olaydım, meşiyyet sahibi insan yaratılmıyaydım, mükellef olmıyaydım da bugün azâb görmiyeydim, yâhud bugün toprak olaydım da ba’solunmıyaydım. İbni Ömer ve Ebî Hüreyreden ve Mücahidden merviydirki Allah tealâ o gün hayvanatı da ihzar edecek, birbirlerinden haklarını alıp ödeştirecek de sonra onlara türab olun buyuracak, hepsi toprak olacaklar. İşte kâfir onu gördüğü zaman onlar gibi türab olmasını temennî edecektir. Netekim sûrei Tekvirde «وَاِذَا الْوُحُوشُ حُشِرَتْ» gelecektir. Bu ma’nâlara göre türab hakıkat ma’nâsınadır. Fakat ba’zıları son ma’naya nazaran bunun tevazu’dan mecaz olması ihtimaline de kail olmuşlardır ki şöyle demek olur: keşke Dünyada kibr etmese idim, azginlıkla kafa tutmasa idim, mütevazı’ olup Allaha iyman ve itaat etse idim. Lâkin zâhiri evvelkisidir. İşte o büyük haberde ıhtilâf eden kâfirler o gün hakıkati anlayıp böyle diyeceklerdir.