Nahl Sûresi 48. Âyet

Elmalılı Tefsiri

اَوَ لَمْ يَرَوْا göndermediler mi? - Bir baksalar â اِلٰى مَاخَلَقَ اللّٰهُ مِنْ شَىْءٍ Allahın halhettiği her hangi bir şey’e - ya’ni her hangi bir şey’e bakıp bir düşünseler görürler ki يَتَفَيَّؤُا ظِلَالُهُ عَنِ الْيَمٖينِ وَالشَّمَآئِلِ سُجَّدًا لِلّٰهِ وَهُمْ دَاخِرُونَ gölgeleri Allaha mütezellilâne secde ederek sağ ve soldan tefeyyü’ eder - ya’ni etrafından yâhud Şarktan Garba doğru döner meyleder. Burada secdeden murad, fi’li ıhtiyarîye munhasır eşyanın gölgeleri bile sahiblerinin hukmüne değil, Allahın emrine mahkûm ve musahhardır. Sahibi ne kadar uğraşırsa uğraşsın gölge Allah tealânın emr-ü takdiri vechile zıyanın noktai vürudu istikametinde düşer ve onun tahavvülâtını ta’kıb eder. Aynı zamanda gölge zıyanın eseri de değildir, ecsam ile zıya arasında öyle bir nisbete, bir kanuna mahkûmdur ki işte o kanun Allahın bir emridir. Ve Binaenaleyh eşyanın gölgelerinde bile hukm ve tesarruf Allahındır. Onlar yerde sürünürken sahiblerine değil, Allaha secde eder ve Allah tealânın vahdaniyyetini ı’lân eylerler.