Haşr Sûresi 3. Âyet

Elmalılı Tefsiri

وَلَوْلَآ اَنْ كَتَبَ اللّٰهُ عَلَيْهِمُ الْجَلَآءَ ve eğer Allah onların üzerlerine o celayı yazmamış olsaydı - CELA, icla gibi müteaddi de lâzım da olur. Aslında keşfi zâhir ya’ni ap açık açmak, açılmak, açıklık, açığa çıkarmak veya çıkarılmak demek olan celvden cela, bir kimsenin veya cemaatin yerinden yurdundan her hangi bir sebeble dedirgin edilerek uzaklaşması veya uzaklaşdırılması demekdirki yurdu açık kalmış, kendisi açığa çıkarılmış olur. Biz sırasına göre nefiy, icla, teb’id, tehcir, sürgün, açılma, açığa çıkarılma, tezikme, teziktirme ta’birlerini kullanırız. İşte Allah tealâ o kâfirlerin öyle yurtlarından tezikmelerini takdir etmiş, üzerlerine yazmış olmasaydı لَعَذَّبَهُمْ فِى الدُّنْيَا her halde kendilerini Dünyada ta’zib ederdi - katil, esaret gibi daha acı bir azâb ile mübtelâ ve muazzeb kılardıki ona nisbetle bu sürgün felâketli bir azâb değil, bir lütuf ve müsaade sayılır. Netekim sonra bununla ıbret almıyan Benî kurezanın eli silâh tutanları i’dam edildiler. Onlar haddi zatında böyle bir azâba müstehıkk idiler, fakat Allah tealâ onlara Dünyada bu sürgünü takdir buyurmuş olduğu için nefislerine bir azâb yapmadı وَلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابُ النَّارِ maamafih onlar için Âhırette ateş azâbı var. - Ya’ni Cehennem azâbı var. Dünya azâbından kurtulsalar bile Âhıret azâbından kurtulmazlar öyle azâba mustahıktırlar.